Η ΝΤΡΙΒΑΛΑ

 

Το 1897, τα σπίρτα, το αλάτι, η ζάχαρη και το ελαιόλαδο ανήκαν στο ελληνικό μονοπώλιο. Αλλά η Ελλάδα για να εξυπηρετήσει το δημόσιο χρέος όπως της επιβλήθηκε από την  Διεθνό Οικονομικό Έλεγχο, μετά την πτώχευση του 1893 παραχώρησε τα κέρδη των μονοπωλίων και τους δασμούς του λιμανιού του Πειραιά στους πιστωτές της. (Κρατικό μονοπώλιο: το κράτος μονοπωλεί, δηλαδή παράγει, επεξεργάζεται και εμπορεύεται κατ’ αποκλειστικότητα τα συγκεκριμένα προϊόντα).

 

Μέχρι την δεκαετία του ’60 το αλάτι, που κυκλοφορούσε στο μονοπώλιο όπως παράγονταν από τις αλυκές, ήταν σε χοντρή μορφή σαν χαλίκια μεσαίου μεγέθους, από σπαστήρα αδρανών υλικών. Για να τρίψουν το χοντρό αλάτι ή την αλατόπετρα, χρησιμοποιούσαν κυρίως την ντριβάλα. Στην ντριβάλα έσπαγαν επίσης το σιτάρι για να γίνει πλιγούρι.

Η ντριβάλα αποτελούταν από δύο πέτρες. Η βασική ήταν μια μεγάλη πέτρινη πλάκα λεία στρογγυλή ή τετράγωνη .Πάνω σ’ αυτή την πλάκα υπήρχε το στρουμπολίθι ή ντριβάλι. Αυτό ήταν μια στρογγυλή  πέτρα σφυρηλατημένη ή και φυσικής μορφής σαν βόλι κανονιού.

Επάνω στην πλάκα τοποθετούσαν το αλάτι ή το σιτάρι  τρίψουν και κυλώντας το στρουμπολίθι με τα χέρια τους και πιέζοντάς αυτό, το έτριβαν. Τοποθετούσαν το ένα ή και τα δύο χέρια και κυλούσαν ρυθμικά το στρουμπολίθι αριστερά δεξιά, εμπρός πίσω ή και κυκλικά, επάνω στην επιφάνεια της πλάκας κοντά στο κέντρο της και περιφερειακά.

Κατά την διαδικασία του τριψίματος, το προϊόν που έτριβαν, όπως είναι φυσικό, διέφευγε προς τις εξωτερικές άκρες της ντριβάλας. Όταν έφθανε στην άκρη, σταματούσαν το τρίψιμο και το μάζευαν πάλι στο κέντρο της για να μην διαφύγει από την πλάκα και σκορπίσει κάτω. Όσο πιο βαρύ ήταν το στρουμπολίθι, τόσο πιο εύκολα έτριβε το προϊόν.

     ΓΙΑΝΝΙΚΟΣ ΔΗΜΗΤΡΗΣ 

     ΚΑΠΛΑΝΗΣ ΔΗΜΗΤΡΗΣ